«Το Δένδρο της Γνώσης»

1525000_10151863217527076_1026390241_n

1525000_10151863217527076_1026390241_n

Ένα απόσπασμα από το βιβλίο « Το Δένδρο της Γνώσης » των Χιλιανών βιολόγων Humberto Maturana και Francisco Varela, πρωτοπόρων ερευνητών στο πεδίο της νευροβιολογίας και μεγάλων θεωρητικών και δασκάλων της βιολογικής σκέψης.
« Η γνώση της γνώσης εξαναγκάζει. Μας εξαναγκάζει να τηρούμε στάση συνεχούς επαγρύπνησης εναντίων του πειρασμού της βεβαιότητας, να αναγνωρίζουμε ότι οι βεβαιότητές μας δεν αποτελούν αποδείξεις αλήθειας. Μας εξαναγκάζει να αναγνωρίσουμε ότι ο κόσμος που ο καθένας μας βλέπει δεν είναι ο Κόσμος, αλλά ένας κόσμος, τον οποίο εμείς δημιουργούμε από κοινού με τους άλλους ανθρώπους. Μας υποχρεώνει να δούμε ότι ο κόσμος θα ήταν διαφορετικός μόνο εάν ζούσαμε διαφορετικά. Μας εξαναγκάζει, επειδή γνωρίζοντας ότι γνωρίζουμε, μας είναι αδύνατο να αρνηθούμε αυτό που γνωρίζουμε. Επομένως, αυτή η γνώση που γνωρίζουμε συνεπάγεται μια ηθική αναπόφευκτη. Μια ηθική που έχει ως σημείο αναφοράς της την επίγνωση της βιολογικής και κοινωνικής δομής του ανθρώπινου όντος, μια ηθική που απορρέει από τον ανθρώπινο στοχασμό, και θέτει τον ανθρώπινο στοχασμό στο επίκεντρό της ως συστατικό στοιχείο του κοινωνικού φαινομένου. Εάν γνωρίζουμε ότι ο κόσμος μας είναι πάντοτε ένας κόσμος που εμείς οι ίδιοι τον δημιουργήσαμε μαζί με τους άλλους, τότε κάθε φορά που βρισκόμαστε σε αντιπαράθεση με κάποια άλλη ανθρώπινη ύπαρξη, με την οποία θα θέλαμε να συμβιώνουμε, δεν μπορούμε να επιζητούμε την επιβεβαίωση της δικής μας οπτικής γωνίας σαν να ήταν κάποια απόλυτη αλήθεια, γιατί αυτό θα ισοδυναμούσε με άρνηση του άλλου προσώπου. Εφόσον επιθυμούμε τη συμβίωση με το άλλο πρόσωπο, πρέπει να συνειδητοποιήσουμε ότι η βεβαιότητά του, παρά το γεγονός ότι μας φαίνεται ανεπιθύμητη, είναι το ίδιο νόμιμη με τη δική μας, επειδή, όπως και η δική μας, εκφράζει τη διατήρηση της δομικής του σύζευξης μέσα σ’ ένα ιδιαίτερο πεδίο ύπαρξης, όσο και αν αυτό δεν μας αρέσει. Επομένως, δεν απομένει παρά να αναζητήσουμε μια ευρύτερη προοπτική. Ένα πεδίο ύπαρξης που μέσα του να βρίσκει θέση και το άλλο πρόσωπο και στο πλαίσιο του οποίου να μπορούμε να χτίσουμε από κοινού έναν κόσμο. Κάθε διένεξη αποτελεί πάντοτε μια αμοιβαία άρνηση και είναι αδύνατη η επίλυσή της ενόσω οι αντίδικοι είναι «βέβαιοι» για το δίκιο τους. Η διένεξη λήγει μόνο εάν μετατοπιστούμε σε άλλο επίπεδο, σε ευρύτερο πεδίο συνύπαρξης. Η γνώση αυτής της γνώσης συνιστά το κοινωνικό πρόταγμα για μια ανθρωποκεντρική ηθική.
Μαρία Αυγουστίδη- Ηλιοπούλου
Σύμβουλος ανάπτυξης ανθρώπινων σχέσεων.
(Άτομο – Οικογένεια – Εργασία)
Συνεργάτης στο κέντρο ΦΑΕΘΩΝ.